Oznaczenie: MT Forma zajęć: wykład, ćwiczenia Ostatnia weryfikacja: 2010 Czas trwania: 12 godz. Sala: 212

Blok przedmiotów: ogólne

Jednostka realizująca: Wydział Inżynierii Materiałowej Politechniki Warszawskiej

Zalecane przedmioty poprzedzające: JBN, EUN, WM, VT

I. Plan wykładu:

1. Wprowadzenie, terminologia, cele i historia NDT (0,5 godz.)

• Wprowadzenie
• Prezentacja metody badań magnetyczno-proszkowych
• Możliwości zastosowania i ograniczane
• Historia
• Terminologia

2. Zasady fizyczne metody i wiedza związana (1 godz.)

• Podstawowe zjawiska fizyczne
• Obwody elektryczne, typowe wartości, jednostki
• Obwody magnetyczne, typowe wartości, jednostki
• Pole magnetyczne wytwarzane przez obwody elektryczne

• Nieoznaczony przewodnik prostoliniowy
• Cewka magnetyczna długa
• Cewka magnetyczna krótka łukowa płaska
• Przejście strumienia magnetycznego w medium niemagnetycznym
• Ciągłość geomagnetyczna (HT)
• Ciągłość namagnesowania szczątkowego (BN)
• Strumień magnetyczny nieciągłości magnetycznej
• Wpływ geometrii (głębokość, grubość) i orientacji nieciągłości na jej wykrycie

• Własności magnetyczne
• Przeznaczenie stopów
• Materiały niemagnetyczne
• Materiały niemagnetyczne

• Zakres zastosowania
• Punkt Curie
• Krzywa pierwszego magnesowania
• Cykl (krzywa) histerezy i znaczące punkty
• Własności magnetyczne stali

3. Wiedza o wyrobie i możliwości metody oraz technik pochodnych (1 godz.)

• Typowe nieciągłości w złą-czach spawanych, odkuwkach, odlewach i wyrobach walcowanych i ich wskazania w aspekcie metody MT
• Parametry badania: Magnesowanie, środki wykrywające i badanie środków wykrywających.

4. Wyposażenie (1 godz./0,5 godz.)

Różne rodzaje

• Przenośny elektromagnes jarzmowy
• Elektromagnes ruchomy
• Ławy magnetyczne
• Automatyczne i zrobotyzowane z wykrywaniem automatycznym (pole rozproszenia magnetycznego)
• Źródła światła i warunki oświetlenia
• Akcesoria

• Wskaźniki strumienia i wskaźniki wyrobu
• Urządzenia pomiaru natężenia pola
• Fotometry i radiometry

Rozważania dotyczące wyboru wyposażenia (PN-EN ISO 9934-2 i PN-EN ISO 9934-3). Czynniki brane pod uwagę, materiały i elementy kontrolowane obszary kontrolowane, cel badania, miejsce i środowisko. Dobór rodzaju techniki przepływu magnetycznego (obwód otwarty i zamknięty). Technika przepływu prądowego - technika przepływu prądu indukowanego, magnesowanie. wielokierunkowe i pole wirujące

5. Informacje wstępne przed badaniem (0,5 godz./0,5 godz.)

Identyfikacja lub przeznaczenie materiału

• rodzaj wytwarzania
• katalog wad
• warunki badania i normy badania
• dostępność
• infrastruktura
• szczególne warunki badania
• normy badania – przegląd
• normy i przepisy związane z badanym obiektem
• kryteria akceptacji

Przygotowanie pisemnych instrukcji. Dokumentacja. Prezentacja norm, przepisów i procedur.

6. Badanie (1 godz./2 godz.)

Badanie

• Przygotowanie powierzchni
• Czyszczenie, obróbka skrawaniem
• Stosowanie farb kontrastowych
• Magnesowanie, rodzaje i czas stosowania
• Stosowanie środków wykrywających
• Techniki pola ciągłego
• Techniki remanencji (indukcji szczątkowej)
• Siatka przeszukiwania i zakres (szerokość) pokrycia
• Kontrola warunków magnesowania

Postępowanie z elementami po badaniu

• Pole szczątkowe. Warunki wymagane do rozmagnesowania. Poziom pola szczątkowego
• Podstawowe zasady rozmagnesowania
• Rozmagnesowanie. Przemysłowe metody rozmagnesowania i wpływ ziemskiego pola magnetycznego
• Czyszczenie elementów

7. Ocena i raportowanie (1 godz./1godz.)

• Raport badania
• Kontrola raportu badań
• Podstawy oceny
• Warunki obserwacji (EN ISO 3059) zgodnie z próbką odniesienia, inne stosowane próbki odniesienia, wzorcowanie aparatury badawczej, raport badania partii
• Ocena i Weryfikacja jakości wskazania
• Raport dotyczący nieciągłości zgodnie z EN 1289, EN 1369, EN 10228-2

8. Ocena (0,5 godz.)

• Ocena nieciągłości
• Wpływ wytwarzania i materiału

9. Zagadnienia jakości (0,5 godz.)

Kwalifikowanie personelu (zgodnie z EN 473 i ISO 9712)

• Weryfikacja wyposażenia
• Pisemne instrukcje
• Identyfikowalność dokumentacji
• Przegląd stosowanych norm badań i norm wyrobu w zakresie badań nieniszczących NDT

10. Warunki środowiskowe i bezpieczeństwa (0,5 godz.)

Zdrowie i bezpieczeństwo

• Zagrożenia ryzykiem elektrycznym
• Ryzyko związane z produktem (zawiesiną magnetyczną)
• Ryzyko związane z promieniowaniem ultrafioletowym
• Usuwanie ścieków i warunki środowiskowe (założenia)
• Arkusze bezpieczeństwa

11. Rozwój (0,5 godz.)

Instalacje specjalne

Polecana literatura:

1. A. Lewińska-Romicka – Badania magnetyczne. Podręcznik. T.1 i 2, Biuro Gamma, Warszawa
2. A. Lewińska-Romicka – Badania nieniszczące. Podstawy defektoskopii, WNT, Warszawa, 2001
3. M. Wojas - Wady wyrobów wykrywane metodami nieniszczącymi. Cz.1. Wady produkcyjne, Biuro Gamma, Warszawa, 2004

Literatura uzupełniająca:

1. PN-EN 1330-10 Badania nieniszczące – Terminologia - Część 7: Terminy stosowane w badaniach wizualnych
2. PN-EN 1330-7 Badania nieniszczące - Terminologia - Część 7: Terminy stosowane w badaniach magnetyczno-proszkowych
3. PN-EN ISO 9934-1 Badania nieniszczące – Badania magnetyczno-proszkowe. Część 1: Zasady ogólne
4. PN-EN ISO 9934-2 Badania nieniszczące – Badania magnetyczno-proszkowe. Część 2: Środki wykrywające
5. PN-EN ISO 9934-3 Badania nieniszczące – Badania magnetyczno-proszkowe. Część 3: Aparatura
6. PN-EN ISO 3059 Badania nieniszczące. Badania penetracyjne i magnetyczno-proszkowe Warunki obserwacji
7. PN-EN 30042 Złącza spawane łukowo z aluminium i jego spawanych stopów – wytyczne dla określania poziomów jakości według niezgodności spawalniczych
8. PN-EN ISO 5817 Złącza spawane łukowo - Wytyczne określania poziomów jakości według niezgodności spawalniczych
9. PN-EN ISO 6520-1 Spawanie i procesy pokrewne – Klasyfikacja geometrycznych niezgodności spawalniczych w metalach. Część 1: Spawanie
10. PN-EN 1289 Badania nieniszczące złączy spawanych - Badania penetracyjne złączy spawanych - Poziomy akceptacji
11. PN-EN 1290 Badania nieniszczące złączy spawanych – Badania magnetyczno-proszkowe złączy spawanych
12. PN-EN 1291 Badania nieniszczące złączy spawanych – Badania magnetyczno-proszkowe złączy spawanych – Poziomy akceptacji
13. PN-EN 1369 Odlewnictwo – Badania magnetyczno-proszkowe
14. PN-EN 10228-1 Badania nieniszczące odkuwek stalowych – Badania magnetyczno-proszkowe
15. PN-EN 10246-12 Badania nieniszczące rur stalowych. Część 12: Badanie magnetyczno-proszkowe ferromagnetycznych rur stalowych bez szwu i spawanych w celu wykrycia nieciągłości powierzchniowych
16. PN-EN 10246-18 Badania nieniszczące rur stalowych. Część 18: Badanie magnetyczno-proszkowe końców ferromagnetycznych rur stalowych bez szwu i spawanych w celu wykrycia rozwarstwień.

II. Harmonogram zajęć: 8 godz. wykładów, w tym 0,5 godz. sprawdzian pisemny i 4 godz. ćwiczeń, zgodnie z planem zajęć

III. Harmonogram sprawdzianów i zadań domowych w trakcie trwania semestru:
W trakcie studium w zakresie przedmiotu szkoleniowego przewidziano jeden sprawdzian i jedną pracę domową. Zaliczenie sprawdzianu i pracy domowej zalicza egzamin z przedmiotu.

IV. Wymagane przygotowanie do zajęć: wszystkie pozycje uwzględnione w wykazie "Literatury uzupełniającej".

V. Regulamin zaliczenia przedmiotu:

1. Warunkiem zaliczenia przedmiotu jest zaliczenie sprawdzianu pisemnego po zakończeniu wykładów i ćwiczeń oraz pracy domowej w postaci opracowania procedury / instrukcji badawczej zadanego Obiektu.
2. Na sprawdzian pisemny składają się pytania typu testu wyboru. Uczestnicy odpowiadają na 20 pytań.
3. Czas trwania testu: 30 min (1,5 min / pytanie)
4. Wymagane do zaliczenia sprawdzianu pisemnego minimum: uczestnik musi odpowiedzieć prawidłowo na min. 11 pytań (51%).
5. Pracę domową w postaci opracowanej procedury / instrukcji badawczej zadanego obiektu należy złożyć w sekretariacie Studium w ustalonym terminie – 3 tygodnie od dnia zadania pracy.
6. Wymagane do zaliczenia pracy domowej minimum: 51% punktów.

Dozwolone pomoce na sprawdzianie: wszystkie pozycje z wykazu "Literatury uzupełniającej" do wykładu.